Welkom

Welkom op de website Post NBW Watersysteemanalyse!

Post NBW Watersysteemanalyse richt zich op de ontwikkeling van (ondersteunde) tools en best management practices voor wat we beschouwen als het 'nieuwe waterbeheer'. We zien dit nieuwe waterbeheer gestut op een aantal pijlers:

  • Betere inhoudelijke en visuele ondersteuning van de beslissers in het waterbeheer door het slaan van een brug tussen het technische domein en het taaldomein waarin beslissingen worden genomen en draagvlak moet worden georganiseerd;
  • Ambitiegedreven in plaats van normgedreven;
  • Toepassing van de best beschikbare technische hulpmiddelen zoals hogeresolutie modellen voor een natuurgetrouwe beschrijving van watersystemen, die de betreffende processen dynamisch en in samenhang doorrekenen.

Projecten

Concreet zijn in diverse projecten door de betrokken partijen (Deltares, Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Buro MAAN, Nelen & Schuurmans) de volgende thema's opgepakt:

  • Tracers en verblijftijden (onderzoek naar de mogelijkheden van 'water labelen' in 2D stromingsmodellen)
  • Rekengrid (onderzoek naar de invloed van de structuur van het 3Di rekengrid op het verloop van een gesimuleerde overstroming)
  • Waterbalans (ontwikkeling en testen van een tool voor het maken van een waterbalans binnen een 1D2D rekengrid via grafische selectie van het balansgebied)
  • Kassenknoop (testen van een 0D neerslag-afvoer knoop met als doel snelle parametrisering van kassen in 3Di modellen)
  • Riolering zonder riolering (studie naar de mogelijkheid om via interflow functionaliteit binnen 3Di de werking van riolering te verdisconteren in stresstesten)
  • Tekenen en rekenen (studie naar het gebruik en de doorontwikkeling van de Teken en Reken tool waarmee ruimtelijke ontwerpers en plantoetsers van waterschappen sneller een hydraulische haalbaarheidsstudie kunnen uitvoeren)

Voor meer informatie zijn aparte pagina's aangemaakt. Deze zullen gedurende de studie worden gevuld met informatie.

Klimaatadaptatie: Samen om tafel, en dan?

Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk over de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. Wanneer de kwetsbaarheden van de buitenruimte in kaart zijn gebracht gaan gemeenten, waterschappen, provincies en Rijkswaterstaat per (deel)regio in dialoog met alle relevante gebiedspartners zoals woningcorporaties, netwerk­beheerders, agrariërs, natuurbeheerders. Doel daarvan is het bewustzijn over de kwetsbaarheid voor klimaatextremen vergroten en daarna te kijken met welke maatregelen deze kan worden verminderd. 'Samen om tafel' is daarbij de aanpak. Deze studie richt zich op het produceren van de informatie die nodig is voor een zinvolle dialoog.

'Boven-normatief' investeren

De waterschappen voldoen aan de wettelijke normen, maar het kan harder regenen dan de norm. Daarom is het goed te kijken wat er in de gebieden gebeurt als die uitzonderlijke hoosbui valt. Waar staan de plassen?, hoe diep zijn die? en hoe lang blijven ze staan? Pas als dat helder is, als de kwetsbaarheden in kaart zijn gebracht, kan gezamenlijk aan maatregelen worden gewerkt.

Waterspecialisten analyseren de resultaten van een simulatie met extreme neerslag

Eerder werd een nieuwe methodiek gepresenteerd (Brede Methodiek Wateroverlast) om, met behulp van de nieuwste instrumenten, de gevolgen van een uitzonderlijke hoosbui zo precies mogelijk in kaart te brengen. Daarbij wordt het hele gebied tot in de haarvaten doorgerekend omdat juist in deze haarvaten een verstoppingen kan optreden die tot wateroverlast leidt. Het rekenen op een dergelijke hoge ruimtelijke resolutie introduceert een aantal nieuwe uitdagingen op technisch gebied en qua beoordelings- en afwegingsmethodiek. In het rapport Brede Methodiek Wateroverlast worden deze beschreven. Het gaat daarbij om het identificeren van klimaatadaptieve maatregelen in de buitenruimte, gebruikmakend van de mogelijkheden van de nieuwe generatie hoge resolutie (gebieds)modellen.

Doorontwikkeling Brede Methodiek

Deze studie, getiteld: Post NBW Watersysteemanalyse richt zich op de verdere ontwikkeling van de genoemde Brede Methodiek en het vastleggen van zogenaamde Best Management Practices (BMP's) of workflows. Hoe voer je de noodzakelijke gedetailleerde analyses uit? Hoe modelleer je de relevante afvoerprocessen op een dergelijke hoge resolutie en hoe interpreteer je vervolgens de enorme hoeveelheid informatie? Ter ondersteuning van de workflows ontwikkelen we vervolgens tools die kunnen worden ingezet bij het vaststellen van het effect van klimaatadaptieve waterhuishoudkundige maatregelen met behulp van het 3Di instrumentarium.

Team

In het project werken de volgende partijen samen:

  • Deltares;
  • Het Hoogheemraadschap van Delfland;
  • Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier;
  • Buro MAAN, en
  • Nelen & Schuurmans.

Binnen de samenwerking heeft iedere partij een specifieke taak. De waterschappen doen analyses en passen de methoden en tools in hun praktijk toe. Nelen en Schuurmans ontwikkelt tools rond het 3Di modelinstrumentarium en assisteert de waterbeheerders bij het testen en het gebruik van de tools. Buro MAAN brengt kennis en ervaring in op het gebied van ruimtelijk ontwerp in relatie tot waterhuishouding. Deltares trekt de methodiek ontwikkeling, het testen van de tools in speciaal daarvoor ontwikkelde testvraagstukken, en het vastleggen van de resultaten van de studie.

Het project wordt gesubsidieerd door de Top Sector Water via de zogenaamde TKI regeling.

Hoezo 'Post-NBW'?

Het post NBW kader gaat over het beoordelen van, en meedenken in ingrepen in de buitenruimte. Die buitenruimte valt niet altijd vallen onder de directe verantwoordelijkheid van de waterbeheerder omdat 'klimaat' knelpunten juist vaak optreden in de stad en op particulier terrein. De urgentie van ingrijpen volgt dan niet uit een NBW normtoetsing, maar wordt aangekaart door partijen in een gebied. Niet de wettelijk norm, maar de ambitie staat dan centraal. De ambitie van gebiedspartijen op het gebied van duurzame inrichting en beheer van de omgeving. Hoe harmoniseer je die ambities tot een gezamenlijk plan?  Hoe werk je als waterbeheerder samen met partijen en hoe vul je je rol in als regionaal waterkenniscentrum?

Veranderende rol waterschap

De waterschappen omarmen de samenwerking in het gebied, maar constateren tegelijk dat ze qua tools soms met lege handen staan. Omdat de effecten van de ‘klimaatbuien’ zich vooral zullen manifesteren in de haarvaten van het systeem (agrarische percelen, stedelijk gebied), is er vanuit het waterbeheer behoefte aan tools waarmee vroegtijdig (meekoppel)kansen in de buitenruimte kunnen worden geïdentificeerd. Dan kunnen win-win situaties worden bereikt met lopende ontwikkelingen.

Nieuwe vraagstukken, nieuwe analyse, nieuwe tools

Maar ook de Omgevingswet stelt de waterbeheerder voor nieuwe (ook instrumentele) uitdagingen. Wat concreet nodig is is een breed analysekader dat knelpunten maar ook de potentie van systemen zichtbaar maakt, en waarbinnen zowel watersysteemverbeteringen als ingrepen in de buiten ruimte kunnen worden beoordeeld. Hogeresolutie modellering kan hier uitkomst bieden maar dan moet ook uitgezocht worden hoe we die methodisch correct inzetten. Er ligt al een brede methodiek waterbeheer, maar deze moet worden uitgebreid en verder ingevuld.